دانستنی‌های حباب شیشه‌ای اسپرینکلر

حباب اسپرینکلر آریا

مقدمه

اسپرینکلر یک ابزار اتوماتیک جهت کنترل و مهار آتش سوزی است. وقتی در محیطی آتش سوزی رخ می‌­دهد، اسپرینکلر در همان لحظات اولیه فعال می­‌شود و با پاشش آب، آتش را محدود و حتی خاموش می­‌کند. هدف از نصب اسپرینکلر در هر ساختمانی، کنترل آتش سوزی، دود و حرارت جهت خروج اضطراری ساکنان و حفاظت از دارایی آنهاست. اما شواهد حاکی از آن است که اسپرینکلر در بیش از 97 درصد از موارد، بدون اینکه نیاز به حضور و دخالت ماموران آتش نشانی باشد، به تنهایی یک آتش سوزی را خاموش می‌کند.

مهمترین قسمت در یک سامانه اطفای حریق برپایه اسپرینکلر، هدِ اسپرینکلر است که در اصطلاح بازار آن را اسپرینکلر می‌نامند. هر اسپرینکلر از اجزای مختلفی تشکیل شده است که مهم‌ترین قسمت آن، بخش حساس به حرارت است.

به محض بروز آتش سوزی، حرارت ناشی از حریق به حباب اسپرینکلر می­رسد و باعث شکستن آن می‌­شود. با شکسته شدن حباب، اسپرینکلر فعال می‌شود. در این مقاله می‌­خواهیم در خصوص مقدار مایع داخل شیشه و حباب هوای محصور در آن حرف بزنیم.

مراحل عملکرد یک اسپرینکلر آتش نشانی

تاثیر مقدار مایع در حباب شیشه­‌ای اسپرینکلر در عملکرد صحیح آن

میزان مایعی که در داخل حباب شیشه‌­ای اسپرینکلر قرار دارد، نقش بسزایی در عملکرد درست و به موقع اسپرینکلر ایفا می‌کند. زمانی که مایع داخل حباب در معرض گرما قرار می­گیرد، منبسط می­‌شود (مایعات با گرم شدن منبسط می­‌شوند؛ به این عمل انبساط گرمایی می­گویند)، و با انبساط خود به دیواره­های شیشه فشار وارد می­کند و آن را می­شکند. با شکسته شدن حباب شیشه­ای، اسپرینکلر فعال می­شود و آب از روزنه (اریفیس) اسپرینکلر جاری می­شود.

اگر میزان مایع داخل حباب شیشه­ای کمتر از حد تعیین شده باشد، در صورت بروز آتش سوزی، بالطبع این میزان کم مایع درون حباب شیشه­ای هم منبسط می­شود. اما نمی­تواند فشار لازم را به جداره­های حباب وارد کند و آن را بشکند. در نتیجه حباب شیشه­ای به موقع نمی­شکند و اسپرینکلر هم در موقع مناسب فعال نمی­شود. پس آتش گسترده­‌تر و درجه حرارت اتاق هم بالاتر می­رود.

این حرارت بالا، در این زمان حباب شیشه­ای را ذوب می­کند و باعث می­شود اسپرینکلر عمل کند. اما عملکرد اسپرینکلر در این زمان موثر نخواهد بود و بعید است که بتواند زبانه­های لجام گسیخته آتش را کنترل کند. بنابراین هرچند اسپرینکلرهایی با حباب شیشه­ای با مایع ناکافی هم فعال می­شوند، اما دیگر کارایی لازم را نخواهند داشت.

سطح مایع اسپرینکلر کمتر از حد استاندارد است

برای اطلاعات بیشتر محصولات مارا مشاهده کنید…

چرا در داخل سنسور حرارتی اسپرینکلر یک حباب کوچک از هوا وجود دارد؟

اگر به سنسور حرارتی (حباب شیشه­ای ) اسپلینکر دقت کرده باشید، یک حباب هوا در آن وجود دارد. این حباب هوا چه نقشی دارد؟ آیا وجود آن لازم و ضروری است؟ آیا اندازه این حباب هوا تاثیری در عملکرد اسپرینکلر می­گذارد؟

اسپرینکلرها در دماهای مختلفی عمل می­کنند که به آنها دمای اسمی اسپرینکلر هم گفته می­شود. به عنوان مثال اسپرینکلری را که دمای عملکرد آن 57 درجه سلسیوس است، در نظر بگیرید. به محض اینکه دمای سنسور حرارتی این اسپرینکلر به 57 درجه سلسیوس برسد، شکسته می­شود و اسپرینکلر عمل می­‌کند.

مایع درون سنسورهای حرارتی با دماهای مختلف دارای رنگ­های متفاوتی هستند. مثلا مایع درون اسپرینکلر 57 درجه سلسیوس به رنگ نارنجی است. در شکل زیر مشاهده می­کنید هر سنسور با دمای مشخص، چه رنگی دارد.

اما در همه سنسورهای حرارتی با هر دمای عملکر و رنگی که باشند حباب کوچکی از هوا وجود دارد. اندازه این حباب یک از عوامل تعیین کننده دمای عملکرد اسپرینکلر است. به طوریکه هرچقدر اندازه این حباب بزرگتر باشد، اسپرینکلر دمای عملکرد بالاتری دارد. به عنوان مثال، اندازه حباب هوای یک اسپرینکلر 68 درجه بزرگتر از حباب هوای یک اسپرینکلر 57 درجه است.   

حباب هوا داخل حباب شیشه‌ای اسپرینکلر

وقتی حریقی رخ می‌دهد، گرمای ناشی از آن از طریق جریان همرفتی به بالا صعود می‌کند و به زیر سقف در جایی که اسپرینکلر نصب می‌شود می‌رسد. این گرما به مایع داخل حباب منتقل و باعث انبساط مایع داخل سنسور حرارتی می­شود. با افزایش حجم مایع، حجم حباب کوچکتر می­شود. حباب آنقدر کوچک می­شود تا در نهایت از بین می‌­رود.

زمانی که حباب ناپدید می­شود، فشار مایع ناگهان افزایش می­یابد و شیشه را می­شکند. بر اساس این روند، هرچقدر حباب هوا بزرگتر باشد، دیرتر ناپدید می­شود و دیرتر فشار مایع را به حد بحرانی برای شکستن شیشه می­رساند. بنابراین اسپرینکلر در دمای بالاتری عمل می­کند.

نتیجه گیری

در این نوشتار به دو مطلب مهم اشاره شد. اول اینکه مایع درون سنسور حرارتی باید به اندازه باشد تا اسپرینکلر بتواند به موقع عمل کند. دوم اینکه اندازه حباب هوای داخل سنسور حرارتی با دمای عملکرد اسپرینکلر ارتباط مستقیم دارد. تولید تجهیزات آتش نشانی مانند اسپرینکلر به جهت سروکار داشتن با ایمنی جانی و مالی انسانها، حساسیت بالایی را می‌طلبد.

استفاده از حباب شیشه‌ای با تاییدیه‌های بین المللی توسط تولید کنندگان، اهمیت زیادی در ساخت اسپرینکلر آتش نشانی با کیفیت دارد. به این ترتیب در هنگام خرید اسپرینکلر بهتر است برند سازنده اسپرینکلر و حباب آن را با دقت بیشتری کنترل کنیم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.